معاملات بلوک

تعریف:

"معامله بلوك" معاملاتی است که در آن قواعد مربوط  به محدودیت حجمی و محدودیت قیمتی رعایت نمی شود و این معاملات بر اساس قوانین و ضوابط و تحت نظارت ناظر عملیات بازار قابل انجام می باشند.

حداقل حجم معاملات بلوک براي شرکتهای بورسی 50 برابر محدودیت حجم هر سفارش در بازار عادی می باشد: (بر اساس مصوبه هیئت مدیره بورس اوراق بهادار تهران، معاملاتی که ارزش آن بیش از 20 میلیارد ریال باشد علیرغم نداشتن این شرط می توانند در بازار بلوك انجام شوند) و حد اقل و حداکثر تعداد سهام قابل معامله در معاملات بلوک برای شرکتهای فرابورسی نیز به شرح زیر می باشد:

شرکت هایی که تعداد سهام پایه آنها بـیش از یـک میلیـارد سهم باشد، بزرگتر یا مساوی نیم و کمتر از یک درصد تعداد سهام پایه و برای شـرکت هـایی کـه تعداد سهام پایه آنها کمتر یا مساوی یک میلیارد سهم باشد، بزرگتر یا مساوی یک و کمتر از پـنج درصـد تعداد سهام پایه و این مقدار باید کوچکتر از سازوکار معاملات عمده باشد.

ساعت معامله و دامنه نوسان:

ساعت آغاز، خاتمه و طول هر جلسه معاملاتی مانند بازار عادی بوده و دامنه نوسان مجاز قیمت مانند بازار معاملات خرد می باشد قیمت مرجع روزانه برای بازار معاملات بلوك، معادل قیمت مرجع همان روز بازار عادی است. سایر شرایط معاملات بلوك، مشابه معامله در نماد اصلی است.

معاملات در بازار بلوك در نمادی مجزا از معاملات بازار عادی انجام می شود و در محاسبه قیمت پایانی و شاخصهای فرابورس لحاظ نمی شود و در بازار بلوك صرفاً سفارش محدود قابل اجرا بوده و استفاده از کد معاملاتی گروهی در این بازار مجاز نمی باشد.

نکته مهم:

مادامی که نماد معاملاتی سهم در بازار عادی متوقف باشد، نماد معاملاتی سهم در بازار بلوك نیز متوقف خواهد بود.

 

فلوچارت فرآیند انجام یک معامله بلوک:

 

معاملات عمده:

تعریف:

"معاملات عمده" معاملاتی است که تعداد سهام مورد معامله از درصد معینی از کل سهام آن شرکت، یا حجم معاملات آن طی دوره معین، و یا حجم معاملات کل بازار طی مدت معین، بیشتر باشد. در این معاملات دامنه نوسان قیمت و محدودیت حجمی اعمال نمی شود.

انواع معاملات عمده:

معامله عمده به دو قسم کلـی معاملـه عمـده عـادی و شرایطی تقسیم می شود. در معاملات عمده عادی، نقل و انتقال ثمن و سهام ظرف 3 روز کـاری توسط شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه انجام می شود؛ اما در معاملات عمده شرایطی، پرداخت بخشی از وجه خارج از سازوکار بـورس یا فرابورس و به صورت موجل انجام می پذیرد که در بیانیه عرضه عمده از سوی متقاضی فروش عمده به عموم بازار اعلام می گردد.

حداقل و حداکثر حجم معاملات در معاملات عمده :

.الف) بورس: برای شرکتهای بورسی در شرکت هایی که سهام پایه آنها بیش از سه میلیارد سهم است معامله حداقل یک درصد سهام پایه و در شرکت هایی که سهام پایه آنها کمتـر یـا مسـاوي سه میلیارد سهم است معامله حداقل پنج درصد سهام پایه، معامله عمـده محسـوب مـی شـود

.ب) فرابورس: برای شرکتهای فرابورسی تعداد سهام یـا حـق تقـدم قابـل معاملـه در آن در شرکت هایی که سرمایه پایه آنها بیش از یک میلیارد سهم اسـت، بزرگتـر یـا مسـاوي 1 درصد سرمایه پایه و در شرکتهایی که سرمایه پایه آنها کمتر یا مساوی یک میلیارد سهم اسـت، بزرگتـر یـا مساوی 5 درصد باشد

 

 

رویه کلی انجام معاملات:

رویه کلی انجام معاملات عمده با طی مراحل زیر امکان پذیر است:

1) ارائـه اطلاعـات و مسـتندات توسـط فروشـنده بـه کـارگزار فروشـنده و تحویـل مستندات پس از بررسی توسط کارگزار مربوطه به بورس یا فرابورس

2) انتشار اطلاعیه عرضه در صورت تایید مستندات توسط بورس یا فرابورس

3) ثبت سفارش خرید و فروش در سامانه معاملاتی مجزا در تاریخ تعیین شده عرضه

4) .در صورت شرایطی بودن معامله، پس از مشخص شـدن برنـده رقابـت، ارائـه سـند تسـویه خـارج از پایاپـای (کـه توسط خریدار به امضای طرفین معامله (خریدار و فروشنده) رسیده اسـت) توسـط کارگزار فروشنده به بورس ظرف 9 روز کاری صورت می پذیرد

 

نکات مهم در عرضه های عمده:

- هنگامی که سفارش خرید توسط کارگزار خریدار وارد مـی شـود، کــاهش قیمـت سـفارش خریـد ثبت شـده در سـامانه معـاملاتی یـا ورود سـفارش بـا قیمتـی کمتر از بالاترین سفارش خرید ثبت شده در سامانه معـاملاتی، مجـاز نمـی باشـد و حــذف ســفارش خریــد، صــرفاً در صــورت ثبــت ســفارش خریــد بــا قیمــت بـالاتر در سـامانه معـاملاتی مجـاز اسـت.

- عرضه ورقه بهادار توسط کارگزار فروشنده تنهـا در صــورتی مجــاز اســت کـه از زمـان ثبـت بهترین سفارش خرید در سـامانه معـاملاتی حــداقل ســه دقیقــه گذشـته باشـد.

- عرضه سهام در معاملات عمده بایـد بـه صورت یکجا و از یک کد معاملاتی باشد، به این معنا که در معامله عمـده فروشـنده نمـی توانـد چند شخص باشد، مگر اینکه مطابق مقررات کد تجمیعـی ایجـاد شـده باشـد.

- هر کارگزار خریدار تنها در قالب یک سفارش خرید، امکان رقابت داشـته و نمی تواند با سفارش های مختلف برای چند شخص یـا گـروه رقابـت نمایـد ضمن اینکه کارگزار نمی تواند در یک معامله عمده همزمان در دو سمت عرضه و تقاضا فعالیت نماید.

- برای انجام معاملات عمده، نماد سهم در بازار عادی باید باز باشد.